Wiki

Dân ca Việt Nam

Dân ca Việt Nam là một thể loại âm nhạc cổ truyền của Việt Nam, hiện vẫn đang được sáng tác. Âm nhạc này có nhiều làn điệu từ khắp các miền cộng đồng người, thể hiện qua có nhạc hoặc không có nhạc của các dân tộc Việt Nam. Do chính người dân lao động tự sáng tác theo tập quán, phong tục. Trong sinh hoạt cộng đồng người quần cư trong vùng đất của họ, thường trong làng xóm hay rộng hơn cả một miền. Các làn điệu dân ca thể hiện phong cách bình dân, sát với cuộc sống lao động mọi người. Các dịp biểu diễn thường thường là lễ hội, hát làng nghề. Thường ngày cũng được hát lên trong lao động để động viên nhau, hay trong tình yêu đôi lứa, trong tình cảm giữa người và người. Tuy nhiên mỗi tỉnh thành của Việt Nam lại có âm giọng và ca từ khác nhau nên dân ca cũng có thể phân theo tỉnh nhưng gọi chung cho dễ gọi vì nó cũng có tính chung của miền Bắc, miền Trung và miền Nam Việt Nam.

Phân định Dân ca theo vùng miền


Để phân định và gọi theo vùng miền hay từng tỉnh thì người ta phân định bằng “ca từ”, bằng “âm giọng” bằng cách “nhấn nhá”, “luyến lấy”, “ngân nga”, “rê giọng”,… mà chỉ ở vùng miền này có thể hát hay từng tỉnh có thể hát được. Tuy chữ đọc thì giống nhau nhưng âm khi phát ra thì khác nhau chút đỉnh mà những nơi khác không dùng hay cách nhấn nhá, luyến láy của địa phương đó mà nơi khác không hát.

Một số bài hát Dân ca


Dân ca Bắc bộ có những bài nổi tiếng như: “Bà Rằng bà Rí”, “Ba quan”, “Bèo dạt mây trôi”, “Cò lả”, “Cây trúc xinh”, “Trống cơm”, Hoa thơm bướm lượn, Giã bạn, Người ở đừng về…

Dân ca Trung bộ có những bài nổi tiếng như: “Lý mười thương”, “Lý thương nhau”, “Hò đối đáp “, “Hát ví, Dặm..”,Đi Cấy“Lý cây bông….”

Dân ca Nam bộ có những câu ca, bài nổi tiếng như: “Ru con”, “Lý đất giồng”, “Bắc Kim Thang”…

Nội dung, ý nghĩa của Dân ca


Dân ca là câu hát cửa miệng nói về thế sự, câu ca thán, là lời nhắc nhở, là lời khuyên, lời cười nhạo, câu châm biếm, câu mỉa mai thói hư ở đời, hay một ai đó mà không chỉ đích danh hay đơn giản chỉ nói về sự việc nào đó,…

Ranh giới của Dân ca


  • Người Kinh chia ra 3 vùng, Đồng bằng Bắc bộ; Trung bộ; Nam bộ: Bài chòi, Hò Huế, Ca trù, Cò lả, Chầu văn, Hát dô, Hát dặm, Hát đúm, Hát ghẹo, Hát phường vải, Hát sắc bùa, Hát trống quân, Hát ví, Hát xoan, Múa bóng rỗi, Hát vè, Hò, Lý, Lễ nhạc Phật giáo, Nhạc lễ Nam Bộ, Quan họ, Xẩm.
  • Các dân tộc khác chia theo địa lý nơi dân tộc đó ở, Tây bắc-Việt bắc; Tây Nguyên; Dân tộc Chăm; Dân tộc Khơ me; Dân tộc Hoa: Hát Ayray, Hát À day, Hát Ba sắc, Hát Bơk Weng non, Hát Cà lơi – Cha chấp, Hát cúng tìm vía, Hát dù kê, Hát duê, Hát đồng dao Kuh nrau, R’bàng nrau, Hát Êmê kha bá, Hát Khan, Hát khắp sên, Hát kưứt, Hát H’ri, Hát Lam leo, Hát lượn, Hát Lo khol, Hát sình ca, Hát sli, Hát soong hao, Hát Soọng-cô, Hát Thay mai, Hát tà oải, Hát then, Hát vèo ca, Hát xà nớt, Hát xiêng.

Các thể loại nhạc


  • Nhạc khí: Họ hơi; Họ màng rung; Họ tự thân vang; Họ dây; Hòa tấu nhạc cụ.
  • Âm nhạc sân khấu: Chèo; tuồng; cải lương; tân cổ; bài chòi.
  • Âm nhạc nghi lễ: hát văn; Lễ nhạc Phật giáo.
  • Thể loại khác: Âm hưởng dân ca;

Xem thêm


  • Nhạc cổ truyền Việt Nam
  • Dân ca

Back to top button